Όταν κτιζόταν το ξενοδοχείο Χίλτον της Αθήνας περί το 1960, ο καθηγητής Αρχιτεκτονικής Jean Tschumi στηλίτευσε με πάθος την ανέγερση του στην Αρχιτεκτονική Σχολή της Λωζάννης όπου δίδασκε.

Ο λόγος της αντίδρασης του ήταν η κατά την άποψη του κραυγαλέα ασυμβατότητα του πολυωρόφου και ογκώδους οικοδομήματος με την κλίμακα του Ιερού βράχου και του Παρθενώνα ως μνημείων του μέτρου, της αρμονίας και της παγκόσμιας κληρονομιάς ευρύτερα.

Η μαρτυρία προέρχεται από Αρχιτέκτονα και προσωπικό μου φίλο, τότε φοιτητή τον οποίο ο καθηγητής εγκάλεσε ως όχι επαρκώς ευαισθητοποιημένο σε σχέση με την σημασία του θέματος.

Το Χίλτον ύψους περίπου 45μ και 13 ορόφων βρίσκεται σε απόσταση 2200μ. από τον βράχο της Ακρόπολης ,υψους 35-40μ.απο το περιμετρικό έδαφος.

Το σημερινό ανακύψαν 10οροφο ξενοδοχείο ύψους 35μ. της Φαλήρου στου Μακρυγιάννη βρίσκεται σε απόσταση 500μ. από τον Παρθενώνα (παγκοσμίου συμβόλου της Δημοκρατίας 2470 ετών ύψους 14μ.) , 370 μ. από το Θέατρο Διόνυσου (γενέτειρας του Θεάτρου 2600 περίπου ετών) επίσης 370μ. από τον Ναό του Ολυμπίου Διός και μόνο 80 μ. από το νέο Μουσείο της Ακρόπολης (έργου του υιού του ευαίσθητου και μαχητικού καθηγητή).

Εύλογα διερωτάται κανείς τι θα έλεγε γι’αυτό το 2Ο ξενοδοχείο σήμερα αν ζούσε.

Το κτήριο όπως είναι προφανές από την ολοκλήρωση της κατασκευής του, έχει περάσει από όλες τις εγκριτικές διαδικασίες και έχει λάβει τις απαραίτητες άδειες από τον Δήμο, την Αρχαιολογία, το ΥΠΕΝ, το ΚΑΣ,το ΥΠΠΟΑ, το κεντρικό Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής κλπ. αξιοποιώντας κείμενες διατάξεις για προσαυξήσεις του ύψους όπως διατυπώθηκαν στον ΝΟΚ του 2012.Ο κανονισμός αυτός συντάχθηκε από αρμόδια επιτροπή Αρχιτεκτόνων και Μηχανικών και αφού εγκρίθηκε από όλους τους συναρμόδιους φορείς φέρει τις υπογραφές του Πρόεδρου της Δημοκρατίας και 13 υπουργών.

Το 2014 είχα την τιμή να προσκληθώ από την τότε πρόεδρο του ΣΑΔΑΣ συνάδελφο Μ. Δεσποτίδη προκειμένου να συμμετάσχω σε σχετική επιτροπή του Συλλόγου για την επανεξέταση του ΝΟΚ του 2012 και να συμβάλω στον εμπλουτισμό του με διατάξεις που να εισάγουν την θεώρηση και κλίμακα του Αστικού Σχεδιασμού στην διατύπωση του.

Η αρμόδια 9μελης σχετική ομάδα εργασίας της οποίας ανέλαβα την ευθύνη του συντονισμού ανέπτυξε το σκεπτικό της στην κλίμακα του οικοδομικού τετραγώνου και το τελικό προϊόν την όλης εργασίας μετά από περαιτέρω επεξεργασία από ομάδα φοιτητών, παρουσιάστηκε σε 10σέλιδη σχετική έκθεση που περιλάμβανε μεταξύ άλλων και 2 ενδεικτικές εφαρμογές των προτεινομένων σε αντίστοιχες περιοχές της Αθήνας με έντονα διαφορετικό χαρακτήρα.

Κεντρικός στόχος ήταν η διατύπωση αρχών για την ένταξη των εκάστοτε νέων κτιρίων στις περιοχές υποδοχής τους μέσα από τις πραγματικές υλοποιημένες συνθήκες του δομημένου περιβάλλοντος τους και τις κατά τόπους ιδιαιτερότητες τους. Η έκθεση αυτή και οι προτεινόμενες διατάξεις έγιναν κατ’αρχήν δεκτές από το τότε ΥΠΕΚΑ και στην συνέχεια προωθήθηκαν στο ΔΣ του ΣΑΔΑΣ προς οριστική έγκριση ,όπου σε έκπληξη των συντακτών της και της Προέδρου του δεν υπερψηφίστηκε.

Ο ΝΟΚ διατήρησε τελικά την λογική που γνωρίζουμε σήμερα με διάφορα παράθυρα που ανοίγουν τις ορέξεις των ενδιαφερομένων για υπερεκμετάλλευση όπου δει.

Τα δάκρυα που χύνονται τις τελευταίες μέρες από τους φορείς για το νέο πολυτελές ξενοδοχείο είναι …κροκοδείλια διότι το κτίριο αυτό, όπως και τα επόμενα παρόμοια του αποτελούν προϊόντα διατάξεων συλλογικών διαδικασιών και αποφάσεων της Πολιτείας μας και όχι αποτελέσματα ιδιωτικών αυθαιρεσιών.

Εκείνο που θα ήλπιζε κανείς είναι ότι, μετά από την κραυγαλέα ασέλγεια και βλασφημία της οδού Φαλήρου, θα διδαχθούμε επιτέλους από τις τραγικές επιπτώσεις των επιλογών μας για να σταματήσουμε τουλάχιστον την ύστατη στιγμή την λαίλαπα που πρόκειται να ακολουθήσει. Γιατί οι “Elastic Architects” δεν ήσαν οι μόνοι που υπήρξαν εν προκειμένω …ελαστικοί, ούτε ασφαλώς και η οικογένεια Ευμορφίδη που μάλλον δεν ανταποκρίθηκε στις υποχρεώσεις του ονόματος της.

Α. Δ. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ
25/2/2019
ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΑΕ